Cechą umowy ubezpieczenia jest to, że jedną z jej stron jest zawsze zakład ubezpieczeń. W związku z tym, stwierdza się, że ubezpieczenie z niej wynikające jest kwalifikowanym stosunkiem prawnym zobowiązaniowym. Drugą stroną umowy ubezpieczenia jest ubezpieczający. Ubezpieczającym, w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i doktryny, jest osoba prawna, osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, która w umowie ubezpieczenia zobowiązuje się do uiszczania składki ubezpieczeniowej. Nie można jednak zapominać o tym, że w stosunku prawnym ubezpieczenia powstałym w wyniku zawarcia umowy może występować więcej podmiotów, które jednak nie są traktowane jako strony umowy.
W stosunku prawnym ubezpieczenia obok zakładu ubezpieczeniowego i ubezpieczającego może występować ubezpieczony, czyli osoba, której mienie lub życie jest przedmiotem ubezpieczenia. Ubezpieczający i ubezpieczony to zazwyczaj ta sama osoba, jednak nie zawsze musi tak być. Jeśli na przykład zawarte zostanie ubezpieczenie na rzecz osoby trzeciej, nie będą to te same osoby. Wówczas ubezpieczony jest podmiotem umowy ubezpieczenia, nie będąc jednocześnie jej stroną. Poza tym, w umowie ubezpieczenia występować może także podmiot, jakim jest uprawniony, nazywany inaczej uposażonym. Jest to osoba uprawniona do otrzymania określonej w ubezpieczeniu osobowym sumy w wypadku śmierci ubezpieczonego. Może być to osoba wskazana imiennie w umowie ubezpieczeniowej lub okaziciel polisy ubezpieczeniowej.