Ochrona konsumenta usług ubezpieczeniowych jest jedną z fundamentalnych przesłanek, na których zbudowany został jednolity rynek ubezpieczeń.
Również w systemie polskim już wprowadzono oraz planuje się wprowadzenie wielu założeń formalnoprawnych, które mają charakter zabezpieczeń. Mają one charakter cywilnoprawny, administracyjny, a także administracyjny i instytucjonalnym, będąc instrumentami ochrony konsumenta usług ubezpieczeniowych. Instytucje, jakie mają na celu ochronę ubezpieczonych to na przykład Rzecznik Ubezpieczonych, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, oraz pośrednio Polskie Biuro Ubezpieczeń Komunikacyjnych. Rzecznik Ubezpieczonych jest na polskim rynku ubezpieczeń instytucją zupełnie nową. Łączy się ona silnie z ochroną konsumentów usługi ubezpieczeniowej. Jego istnienie jest wskaźnikiem tego, że ze względu na specyfikę gospodarki ubezpieczeniowej i samych ubezpieczeń w szczególności, dotychczas istniejące podmioty, takie jak Rzecznik Praw Obywatelskich, prokuratura i sądy, nie mogły w pełni wywiązać się ze swoich zadań. Rzecznika Ubezpieczonych powołuje minister finansów, a jego kadencja trwa cztery lata. Głównym zadaniem Rzecznika Ubezpieczonych jest reprezentowanie i ochrona konsumenckich interesów ubezpieczonych i uprawnionych umów ubezpieczenia. Może on podejmować działania z urzędu lub na wniosek ubezpieczonego lub uprawnionego. Jest on również wyposażony w samodzielne prawa decyzyjne, dla zwiększenia skuteczności.