Umowa ubezpieczenia, w oparciu o ogólne warunki ubezpieczeń, reguluje w sposób szczegółowy prawa i obowiązki stron umowy. W świetle zapisów umowy ubezpieczenia, które kształtowane są przez o. w. u., do podstawowych obowiązków ubezpieczającego należy udzielenie zakładowi ubezpieczeniowego prawdziwych informacji o okolicznościach, które mogą mieć wpływ na zrealizowanie się zdarzenia losowego objętego ochroną ubezpieczeniową. Okoliczności te mają bowiem duże znaczenie dla oceny ryzyka co do danego przedmiotu ubezpieczenia. Obowiązek ten dotyczy jednak tylko tych okoliczności, o które ubezpieczający był pytany w formularzu wniosku.
Jeśli w tychże okolicznościach zachodzą zmiany, ubezpieczający ma obowiązek powiadomienia o nich zakładu ubezpieczeń. Innym obowiązkiem ubezpieczającego jest zapłata składki w wysokości wynikającej z umowy oraz w terminie, który także owa umowa precyzuje. Zazwyczaj uiszczenie składki następuje w momencie zawierania umowy. Ponadto, umowa wymieniać może inne obowiązku, takie jak na przykład obowiązek prowadzenia czynności prewencyjnych w celu uniknięcia szkody. Co do obowiązków zakładu ubezpieczeń, podstawowym z nich jest obowiązek spełnienia świadczenia, które określone jest w umowie i wiąże się ze zrealizowaniem się zdarzenia losowego objętego ochroną ubezpieczeniową. Chodzi tutaj o zapłatę odszkodowania, ustanowienie renty itp. Zakład ubezpieczeń obowiązuje także przedstawienie ubezpieczającemu różnić między postanowieniami umowy i ogólnymi warunkami ubezpieczenia.